2019 September 17   ,   ١٨ المحرّم ١٤٤١   ,    سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۸     
کد خبر : ۲۸۴۳۰ گروه : تولید و صادرات تاریخ انتشار :دوشنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۸
اگزیم نیوز بررسی کرد اثر نوسانات ارز روی تولید و صادرات ایران

نوسانات نرخ ارز تولید واقعی و تجارت را با تغییر روبرو کرده است در این برهه دولت چه وظیفه ای در برابر تولیدکنندگان و صادرکنندگان دارد؟

یاسمن محسنی - اثر نوسان نرخ ارز بر اقتصاد ملی پیش از همه نشان‌دهنده عدم ثبات و نگرانی بازیگران اقتصادی از سمت و سوی اقتصاد کلان است که در عمل تاثیر منفی بر شاخص‌هایی نظیر سرمایه گذاری، نرخ رشد تولید و اشتغال دارد.

با این حال تثبیت دستوری نرخ ارز نیز نه فقط امکان‌پذیر نیست؛ بلکه حتی در صورت امکان، تاثیرات منفی آشکاری به همراه دارد. آن چه در دهه های گذشته در اقتصاد ایران شاهد آن بودیم تاییدی بر این موضوع است چراکه هم نوسانات شدید بازار ارز و هم تثبیت دستوری قیمت آن را در اقتصاد ایران شاهد بوده ایم و آثار و نتایج آن را بر اقتصاد کشور در دهه های گذشته دیده ایم.

به گزارش اگزیم نیوز نگاهی به این رویه نشان می دهد اقتصاد ایران در دوره هایی که به رغم تورم بالایی که در اقتصاد تجربه شده نسبت به تثبیت دستوری قیمت ارز اقدام کرده تراز تجاری کشور به سرعت منفی شده و واردات هر نوع کالایی به کشور به منظور کنترل تورم اثرات مخربی روی تولید داخلی گذاشته است.

این موضوع دیر یا زود با پرش فنر ارز به بحران های ارزی در کشور منجر شده که تنها در یک دهه گذشته دو بار شاهد این جهش بوده ایم و اثرات مخرب آن را نیز بر اقتصاد ملی مشاهده کرده ایم.

تغییر نرخ ارز از مسیرهای مختلف بر عملکرد اقتصادی اثرگذار است. دراین بخش به بررسی اثر تغییر نرخ ارز بر عملکرد سه متغیر مهم اقتصادکلان، یعنی تراز تجاری، تولید و اشتغال و تورم خواهیم پرداخت.

اثر تغییر نرخ ارز بر تراز تجاری

تغییر نرخ ارز از طریق تغییر صادرات و واردات بر تراز تجاری کشور تأثیرگذار است. تغییر نرخ واقعی ارز، قدرت رقابتی صادرکنندگان در برابر رقبای خارجی در بازارهای بین المللی را تغییر میدهد.

افزایش نرخ واقعی ارز، قیمت کالاها و خدمات صادراتی تولیدکنندگان داخلی را نسبت به قیمتهای جهانی کاهش داده و در نتیجه بر قدرت رقابتی تولیدکنندگان داخلی در بازارهای جهانی می افزاید و در نهایت منجر به افزایش صادرات کشور خواهد شد. در مقابل، کاهش نرخ واقعی ارز، از مسیر کاهش قدرت رقابتی صادرکنندگان در برابر رقبای خارجی، به کاهش صادرات کشور می انجامد.

از طرف دیگر افزایش نرخ واقعی ارز، قیمت کالاها و خدمات وارداتی را افزایش داده و در نتیجه منجر به کاهش واردات به کشور خواهد شد، در حالی که کاهش نرخ واقعی ارز، به افزایش واردات کشور می انجامد.

بنابراین در مجموع، افزایش نرخ واقعی ارز از طریق افزایش صادرات و کاهش واردات، به بهبود تراز تجاری کشور می انجامد و در مقابل،کاهش نرخ واقعی ارز به تضعیف تراز تجاری منجر خواهد شد. برای نمونه، گسترش سریع واردات در مقابل صادرات  (غیرنفتی) و تضعیف تراز تجاری (غیرنفتی) در دهه هشتاد، نشانه آشکاری از اثر کاهش نرخ واقعی ارز بر تراز تجاری کشور در این دهه می باشد.

در ماه های گذشته نیز با افزایش قیمت ارز در کشور شاهد دو اتفاق مهم بودیم؛ نخست آن تراز تجاری برای اولین بار در سال 97 مثبت شد و حتی در برخی ماه ها به یک میلیارد دلار رسید که نشان دهنده توفق صادرات بر واردات بود.

موضوع دوم هدفمندی مسیر واردات کالاها به کشور بود که می تواند در بلندمدت اثرات مبارکی برای تولید به ارمغان داشته باشد. در حال حاضر دولت قادر است با برنامه ریزی دقیق زمینه را داخلی سازی تولید بسیاری از محصولاتی که پیش از این وارد می شد آغاز کند و این موضوع برای اقتصاد ایران از اهمیت بالایی برخوردار است.

در حال حاضر واردات کالاهای لوکس با ارزبری بالا به شدت کاهش یافته است و محل هدررفت منابع ارزی نیز بسته و یا کاملا هدفمند شده است و این تصمیمات درست با آزادسازی بهای ارز اتفاق افتاده است. صادرات نیز تقویت شده هرچند یکی از مهمترین موضوعات در این شرایط سعه صدر دولت در برابر صادرکنندگان است.

در این شرایط دولت نباید با ایجاد محدودیت های صادراتی مانع از بهبود تراز تجاری کشور شود اما به نظر می رسد این اتفاق افتاده است.

در حال حاضر صادرکنندگان فولاد از محدودیت های صادراتی گلایه دارند. همینطور معدنی ها از این که به بهانه خام فروشی توان صادرات محصولات خود را ندارند با مشکل روبرو هستند و دولت باید از این موانع صادراتی جلوگیری کند.

بر این اساس این که چه نرخی برای ارز مناسب است تا بتواند تراز تجاری را متعادل کند از اهمیت زیادی برخوردار است و این به میزان آزادی دولت ها بستگی دارد. در حال حاضر مکانیزم های طراحی شده برای بازار ارز باعث شده تا نرخ ارز در فضایی آزاد به دست آید اما این نرخ توسط وزارت صنعت باعث محدودیت صادراتی شده و این یعنی هنوز آزادی عمل را شاهد نیستیم.

اثر تغییر نرخ ارز بر تولید و اشتغال

علاوه بر تجارت تولید نیز به شدتاز این نرخاثر می پذیرد. تغییر نرخ ارز از مسیرهای متفاوت، اثرات متضادی بر تولید باقی می گذارد که برآیند این اثرات، بیانگر اثر خالص تغییر نرخ ارز بر تولید و اشتغال است. اثر تغییر نرخ واقعی ارز بر تولید از دو مسیر آشکارمی شود: یکی از مسیر میزان استفاده از ظرفیت تولیدی موجود و دیگری از مسیر میزان سرمایه گذاری و ایجاد ظرفیتهای تولیدی جدید.

کاهش نرخ واقعی ارز، از طریق افزایش قیمت کالاهای صادراتی و کاهش قیمت کالاهای وارداتی، تقاضای کل اقتصاد را به سمت تقاضا برای کالاها و خدمات خارجی انتقال می دهد.در واقع کاهش نرخ ارز، تقاضای کالاهای تولید داخل را، چه در بازار داخلی و چه در بازار خارجی، کاهش میدهد. کاهش تقاضا برای تولیدات داخلی، منجر به عدم استفاده کامل از ظرفیت تولیدی موجود خواهد شد.

بنابراین تولید داخلی از مسیر کاهش نرخ واقعی ارز و عاطل ماندن بخشی از ظرفیت تولید، تحت تأثیر منفی قرار گرفته و تضعیف می شود. روشن است که به تبع کاهش تولید، اشتغال نیز کاهش خواهد یافت.

در مقابل، افزایش نرخ ارز، موجب افزایش تقاضای تولیدات داخلی، هم در بازار داخلی و هم در بازار خارجی و به تبع آن افزایش بهره برداری از ظرفیت های تولیدي موجود می گردد و در نتیجه، بر میزان تولید و اشتغال اثر مثبت خواهد داشت.

متاسفانه در این مورد نیز افزایش نرخ ارز برخلاف انتظار نتوانسته باعث بهبود تولید شود. چراکه این مساله به کمیاب شدن مواد اولیه در کشور در کوتاه مدت منجر شد که مشکلاتی را در بخش تولید ایجاد کرد.

البته انتظار می رود در بلندمدت این مشکلات به تدریج شوند همانطور که با متعادل شدن ارز و کاهش سفته بازی در همه بازارها تولید نیز در بهبود واردات ارتقا خواهد یافت. اکنون به نظر می رسد در این دوره هستیم و تولید باید با استفاده از فضای به وجود آمده خود را بازیابی کند.

آنچه مهم است این است که به تدریج اثرات تحریم نیز بر بخش واقعی اقتصاد متعادل تر می شود و بخش هایی که با حباب ناشی از نگرانی تحریم روبرو بود متعادل می شود بنابراین باید گفت  شرایط مناسبی را برای بهبود سطح تولید داریم.

در این شرایط دولت باید با شناسایی دغدغه های تولیدکنندگان آماده حل این مشکلات شود. وزیر صنعت دیروز در نشستی اعلام کرد آمادگی کامل دارد تا شکلات تولیدکنندان را برطرف کند بنابراین امیدواری به حل این مشکلات در این شرایط زیاد است.

ارسال خبر به ديگران

نام شما:
ايميل شما:
ايميل گيرنده:
توضيح:
کلیدواژه ها : تولید و صادرات     |     نرخ ارز     |     سرمایه گذاری     |    
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
مشاهده نظرات
ارسال نظر
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
نظر شما :
آخرین اخبار
پربیننده ترین اخبار
دیگر رسانه ها
تناقض نقدینگی و تولید در اقتصاد ایران
تناقض نقدینگی و تولید در اقتصاد ایران رشد اقتصادی منفی است و رشد نقدینگی ۲۳ درصد. بنگاه های تولیدی از نبود منابع گلایه دارند و نقدینگی به به نزدیک دو هزار تریلوین تومان رسیده است. این تناقض ها چگونه قابل رفع هستند؟
شنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۸ |
نظرسنجی
34.237.76.91
بزرگترین چالش صادراتی کشور در حال حاضر چیست؟



ارسال
تلگرام
=
قیمت ارز
نام قیمت زنده درصدتغییر مبلغ تغییر کمترین بیشترین
قیمت سکه و طلا
نام قیمت زنده کمترین بیشترین
نرخ لایبور و یوریبور
euriborRate euriborPercentage euriborDate
liborRate liborPercentage liborDate
آب و هوا
 واردات سنگ آهن در کمین زنجیره‌ی تولید
وزیر اسبق بازرگانی در گفت‌وگو با "اگزیم نیوز" عنوان کرد: واردات سنگ آهن در کمین زنجیره‌ی تولید یحیی آل اسحاق معتقد است وضع تعرفه ۲۵ درصدی بر صادرات سنگ آهن تهدید بزرگی برای زنجیره تولید این محصول است و تنها تشکیل شورای سیاستگذاری و دخالت دادن نظرات عموم سرمایه‌گذران در زنجیره تولید آهن، می ...
یکشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۸ |
آشنایی با تازه های کتب بازار سرمایه
آشنایی با تازه های کتب بازار سرمایه

به گفته دکتر سعید مستشار مولف کتاب الفبای بورس، این کتاب به زبان بسیار ساده مفاهیم و کلیات بازار ...
تلگرام
ارسال خبر به ديگران

نام شما:
ايميل شما:
ايميل گيرنده:
توضيح: